Wilczomlecz

Wilczomlecz (Euphorbia) to niezwykle różnorodny rodzaj roślin obejmujący ponad 2000 gatunków – od jednorocznych i dwuletnich bylin, przez krzewy, aż po sukulenty przypominające kaktusy. W Polsce występuje około 20 gatunków, a na świecie najwięcej spotkać można ich w strefach tropikalnych i subtropikalnych, choć wiele odmian doskonale radzi sobie także w naszym klimacie.
Rośliny te wyróżniają się charakterystycznym, białym, gęstym sokiem (mleczkiem), który jest silnie trujący – może powodować podrażnienia skóry i błon śluzowych, a po spożyciu wywołać nudności, wymioty, biegunkę czy inne objawy zatrucia. Dlatego przy pielęgnacji wilczomleczy należy zachować ostrożność i używać rękawiczek, szczególnie w domach z dziećmi i zwierzętami.
Wilczomlecz ma bardzo zróżnicowaną budowę – znajdziemy wśród nich zarówno rośliny o mięsistych, kanciastych pędach pokrytych kolcami (np. wilczomlecz trójżebrowy, Euphorbia trigona), jak i byliny tworzące zwarte, półkuliste kępy (np. wilczomlecz pstry, Euphorbia polychroma), czy egzotyczne sukulenty doniczkowe (np. wilczomlecz białounerwiony, Euphorbia leuconeura). Liście mogą być różnej wielkości i kształtu – od drobnych, lancetowatych po duże, łopatkowate, często z ozdobnym unerwieniem lub przebarwieniami.
W uprawie ogrodowej popularny jest m.in. wilczomlecz pstry – bylina dorastająca do 40 cm, która wiosną pokrywa się żółtozielonymi kwiatostanami, jesienią przebarwiając liście na czerwono i różowo. Wilczomlecz trójżebrowy to natomiast sukulent o purpurowych pędach i kaktusowym wyglądzie, idealny do uprawy domowej – jest odporny na suszę i łatwy w pielęgnacji.
Wilczomlecze najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych lub lekko półcienistych, w lekkiej, przepuszczalnej, piaszczystej lub żwirowej glebie. Są odporne na suszę, nie wymagają częstego nawożenia, a po kwitnieniu warto je przyciąć dla zagęszczenia kępy i ograniczenia samosiewu. W uprawie doniczkowej należy zapewnić im jasne miejsce i umiarkowane podlewanie – zimą większość gatunków przechodzi w stan spoczynku.
Wilczomlecz ma także właściwości lecznicze – w medycynie ludowej stosowano go m.in. na problemy skórne, katar sienny czy zaparcia, jednak ze względu na silną toksyczność nie zaleca się samodzielnego wykorzystywania tej rośliny bez konsultacji z lekarzem.
Podsumowanie:
Wilczomlecz to roślina o niezwykłej różnorodności form, efektownym wyglądzie i niewielkich wymaganiach uprawowych, ale silnie trująca – wymaga ostrożności przy pielęgnacji i sadzeniu w ogrodach z dziećmi oraz zwierzętami.