Jarzmianka

Jarzmianka większa (Astrantia major) to wieloletnia bylina z rodziny selerowatych, naturalnie występująca w Europie i Azji, a w Polsce spotykana głównie na południu kraju, na wilgotnych łąkach, polanach i w widnych lasach. Roślina dorasta do 50–80 cm wysokości, tworząc zwarte, kępiaste formy z głęboko powcinanymi, jasno- lub ciemnozielonymi liśćmi, które układają się w rozetę u podstawy.
Największą ozdobą jarzmianki są jej delikatne, gwiazdkowate kwiatostany, zebrane w gęste baldachy, otoczone barwnymi podsadkami przypominającymi koronkowe parasolki. Kwiaty występują w różnych odcieniach bieli, różu, czerwieni i bordo, w zależności od odmiany. Kwitnienie trwa długo – od czerwca do sierpnia, a przy odpowiednim cięciu roślina może powtórzyć kwitnienie jesienią. Kwiaty są bardzo miododajne, przyciągają pszczoły i motyle, a także świetnie nadają się do bukietów oraz suchych kompozycji florystycznych.
Jarzmianka najlepiej rośnie w półcieniu lub na stanowiskach słonecznych, ale osłoniętych przed palącym słońcem. Preferuje gleby żyzne, próchniczne, umiarkowanie wilgotne i dobrze przepuszczalne, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego. Jest w pełni mrozoodporna i odporna na większość chorób oraz szkodników, a jej pielęgnacja ogranicza się do regularnego podlewania w czasie suszy i usuwania przekwitłych kwiatów.
Roślina doskonale sprawdza się na rabatach bylinowych, w ogrodach naturalistycznych, przy oczkach wodnych, na skalniakach, a także w pojemnikach na balkonach i tarasach. Może być sadzona jako wypełniacz między innymi bylinami, trawami ozdobnymi czy paprociami. Dodatkowym atutem jarzmianki jest jej odporność na ślimaki.
Rozmnażanie jarzmianki najłatwiej przeprowadzić przez podział kęp wczesną wiosną lub jesienią, możliwy jest także wysiew nasion, choć potomstwo nie zawsze powtarza cechy rośliny matecznej. Dzięki niewielkim wymaganiom i wyjątkowemu urokowi, jarzmianka jest polecana zarówno początkującym, jak i doświadczonym ogrodnikom.